Blaue Reiter, Der (Błękitny Jeździec)
Stowarzyszenie artystów założone w 1911 roku w Monachium.
Nazwa wywodzi się od tytułu obrazu Wassily
Kandinsky'ego, jednego z głównych, obok F. Marca i A. Mackego założycieli grupy, z którą związani byli
ponadto: A. Kubin, G. Munter, H. Campendonk, kompozytor Arnold Schoenberg i nieco później Paul Klee.
Było to luźne ugrupowanie bez stałego programu i określonych form organizacyjnych. Ogólne
cechy programowe Der Blaue Reiter, zawarte zostały w pracy ?Über das Geistige in der Kunst? Kandinskiego i artykułach w almanachu ?Der Blaue
Reiter? (oba z 1912 roku).
Artystów łączyły więzy przyjaźni oraz wspólny cel, którym była intensyfikacja psychicznego oddziaływania obrazu,
poprzez czysty, wysublimowany kolor traktowany jako środek wyrażający wolę twórczą artysty. Twórca winien oderwać
się od naśladowania natury i skupić się na pogłębieniu duchowych treści obrazu, na ?czystym wyrazie, dalekim od
obrazu świata? (Marc).
Grupa rozpadła się po wybuchu I wojny, w której zginęli Marc i Macke. Jednak przez 4 lata istnienia udawało się jej, mimo że nie wytworzyła żadnego jednolitego stylu, wyrazić ?symbole czasu, które wyniesiono na ołtarze nadciągającej rewolucji? (Marc).
Każdy z tych artystów poruszał się we własnym autonomicznym stylu, każdy z nich w indywidualny
sposób podchodził do naczelnych haseł sprecyzowanych przez Kandinsky'ego.
18.12.1911 roku Kandinsky i Marc zorganizowali w
Monachium pierwszą wystawę Der Blaue Reiter, na której eksponowano 43 obrazy artystów niemieckich, rosyjskich i
francuskich, m.in. D. i W. Burljuków, H. Rousseau, R. Delaunaya. W rok później opublikowano almanach ?Der Blaue
Reiter? poświęcony zagadnieniom sztuki nowoczesnej oraz przygotowano wystawę objazdową, na którą składały się prace
graficzne i rysunki artystów niemieckich oraz zagranicznych, m.in. G. Braque'a, H. Arpa, R. Delaunaya, A. Deraina,
K. Malewicza, N. Gonczarowej i M. Łarionowa. Organizując tę wystawę Marc i Kandinsky świadomie nie wprowadzili żadnych sztywnych
kryteriów przy wyborze prac, lecz kierowali się maksymą: ?naszym celem jest pokazać poprzez rozmaitość
zaprezentowanych form, w jak różnorodny sposób urzeczywistniają się wewnętrzne pragnienia artystów? - pisał Kandinsky.
Der Blaue Reiter wywarło wpływ na ugruntowanie się tendencji abstrakcyjnych w sztuce. Idee Der Blaue Reiter podjął Bauhaus i grupa ?Die Blaue Vier?.